Από τη Φλώρινα στα Τίρανα: όταν ο αλυτρωτισμός αλλάζει μορφή

SManalysis

Αντώνης Μπέζας

Militaire News

Το πρόσφατο περιστατικό στη Φλώρινα, με την εκτέλεση αλυτρωτικού τραγουδιού σε δημόσιο χώρο που υμνούσε την επανάσταση του Ίλιντεν στη Μακεδονία, και την εύλογη παρέμβαση του Δημάρχου Βασίλη Γιαννάκη, δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο ή «γραφικό» επεισόδιο. Αντιθέτως, λειτουργεί ως σύμπτωμα ενός βαθύτερου προβλήματος: της σταδιακής επανεμφάνισης του αλυτρωτισμού στα Βαλκάνια με νέες μορφές.

Η συζήτηση που ακολούθησε στην Ελλάδα κινήθηκε –για ακόμη μία φορά– ανάμεσα στα δύο άκρα: από τη μία, την πλήρη υποστήριξη των Banda Entopica στο όνομα μιας παρεξηγημένης «ανεκτικότητας» και, από την άλλη, την κραυγαλέα υπεραντίδραση εναντίον τους. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, χάνεται η ουσία: ο αλυτρωτισμός του 21ου αιώνα δεν εκδηλώνεται πρωτίστως με χάρτες ή με τη μορφή άμεσης στρατιωτικής απειλής, αλλά μέσω νόμων, αναγνωρίσεων μειονοτήτων, πολιτικών και πολιτιστικών διεργασιών που προηγούνται και διεθνών συμβάσεων.

Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο πρέπει να ενταχθεί και η επίσημη αναγνώριση από το αλβανικό κράτος βλάχικης (αρωμανικής) εθνικής μειονότητας, μέσω του νόμου 96/2017 «Για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων», καθώς και οι εφαρμοστικές αποφάσεις που ακολούθησαν και  τις οποίες η κυβέρνηση Ράμα υπέγραψε τον Δεκέμβριο του 2024.

Η εξέλιξη αυτή δεν είναι τεχνική ούτε «αθώα». Η Αλβανία δεν περιορίστηκε στην πολιτιστική ή γλωσσική αναγνώριση των Βλάχων, που τους είχε αποδεχθεί από το 1995 ως ιδιαίτερη πολιτιστική ομάδα, αλλά προχώρησε στη θεσμική κατασκευή μιας νέας εθνοτικής ομάδας, αποσπώντας τους από το σώμα της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στη Βόρεια Ήπειρο. Πρόκειται για πολιτική επιλογή με σαφή στόχο: τη συρρίκνωση, τον κατακερματισμό και, τελικά, την αποδυνάμωση της ελληνικής παρουσίας.

Προφανώς, κάθε κράτος έχει το δικαίωμα να αναγνωρίζει τις μειονότητες που επιλέγει εντός της επικράτειάς του. Ωστόσο, το δικαίωμα αυτό δεν είναι απόλυτο. Όταν μια πολιτιστική ή γλωσσική ομάδα που διαβιεί διασυνοριακά, όπως οι Βλάχοι –και αποτελεί οργανικό τμήμα της ιστορικής και πολιτισμικής ταυτότητας περισσότερων χωρών (Ελλάδα, Αλβανία, Σερβία, Σκόπια)– αναγνωρίζεται μονομερώς από ένα κράτος ως «εθνική μειονότητα», τότε εγείρονται σύνθετα πολιτικά και νομικά ζητήματα. Σε μια τέτοια περίπτωση, η πράξη αυτή δεν παραμένει εσωτερικό ζήτημα· έχει αναπόφευκτα διεθνείς απολήξεις, επηρεάζοντας τις σχέσεις γειτονικών κρατών, τη διαχείριση της ταυτότητας των πληθυσμών και, ενδεχομένως, την περιφερειακή σταθερότητα.

Γι’ αυτό άλλωστε, το Συμβούλιο της Ευρώπης, με το «Πλαίσιο-Σύμβασης για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων», παρακολουθεί εάν οι σχετικές πολιτικές ενός κράτους σέβονται τα δικαιώματα των ομάδων αυτών χωρίς να υπονομεύουν άλλα κράτη. Η λογική αυτής της παρακολούθησης είναι σαφής: Ναι στην πολιτική προστασία των πραγματικών μειονοτήτων, όχι στην έμμεση αναθεώρηση ταυτοτήτων ή συνόρων.

Η διαφορά ανάμεσα στην πολιτιστική και στην εθνική αναγνώριση δεν είναι τυπική· είναι βαθιά πολιτική. Η πρώτη αφορά τη διατήρηση της πολιτιστικής ιδιαιτερότητας, ενώ η δεύτερη ενέχει τη δημιουργία «νέων» εθνικών ταυτοτήτων με διακρατικές προεκτάσεις.

Το ζήτημα καθίσταται ακόμη σοβαρότερο αν ληφθεί υπόψη ότι οι εφαρμοστικές πράξεις του συγκεκριμένου αλβανικού νόμου καθιστούν τον εθνικό αυτοπροσδιορισμό διοικητικά ελεγχόμενο, απαιτούν αποδεικτικά έγγραφα για κάτι που, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, αποτελεί υποκειμενικό δικαίωμα, και συνδέονται άμεσα με την απογραφή-παρωδία του 2023, η οποία δεν πληρούσε στοιχειώδη ευρωπαϊκά πρότυπα διαφάνειας.

Με άλλα λόγια, στην Αλβανία σήμερα δεν προστατεύονται οι μειονότητες· «ανακατασκευάζονται» ταυτότητες. Και αυτή η «ανακατασκευή» έχει συνέπειες που αγγίζουν άμεσα, και πρωτίστως, την Ελλάδα.

Το Κουτσοβλαχικό ζήτημα

Η ιστορία προσφέρει εδώ ένα ανησυχητικά οικείο προηγούμενο. Το λεγόμενο Βλάχικο ή Κουτσοβλαχικό ζήτημα δεν είναι άγνωστο στον ελληνικό χώρο. Από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τον Μεσοπόλεμο, αποτέλεσε εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης, αρχικά της Ρουμανίας και των Μεγάλων Δυνάμεων, με στόχο τη διάσπαση του ελληνικού στοιχείου στη Μακεδονία και την Ήπειρο.

Με τη φυγή χιλιάδων οικογενειών «ρουμανιζόντων» στη Ρουμανία κατά τον Μεσοπόλεμο, το ζήτημα φάνηκε ότι είχε κλείσει. Δεν ήταν, όμως, έτσι. Η Ρουμανία και η Γερμανία, αξιοποιώντας τον πυρήνα εκείνων που είχαν μεταναστεύσει την περίοδο 1925–1932, κατασκεύασαν, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τους Μακεδοναρμάνους, ένα ιδιότυπο «αυτονομιστικό κίνημα»  που υποστηρίζει ότι οι λατινόγλωσσοι αυτοί πληθυσμοί δεν είναι ούτε Ρουμάνοι ούτε Έλληνες, αλλά «Βλάχοι», με δικαίωμα μειονότητας λόγω –κατά την άποψή τους– διαφορετικού πολιτισμού, καταγωγής και «γλώσσας».

Έτσι, από το παραδοσιακό ρουμανοβλαχικό πλαίσιο και τους «αλύτρωτους Ρουμάνους αδελφούς», έχουμε περάσει στην αρμάνικη/μακεδοναρμάνικη παραλλαγή του Βλάχικου ζητήματος και η αναγνώριση από την Αλβανία των Βλάχων (Αρμάνων) ως ξεχωριστής εθνικής μειονότητας ρίχνει, αναπόφευκτα, «νερό στον μύλο» του νεοαρμάνικου εθνικισμού.

Πολιτική εργαλειοποίηση

Σε αυτό το περιβάλλον, το περιστατικό της Φλώρινας αποκτά άλλη διάσταση. Δεν πρόκειται απλώς για μια «ακραία έκφραση», αλλά για τμήμα ενός ευρύτερου οικοσυστήματος, όπου η πολιτισμική πρόκληση, ο αλυτρωτικός υπαινιγμός και η κρατική ανοχή ή αδράνεια συνυπάρχουν. Όταν η Πολιτεία εκπέμπει το μήνυμα ότι όλα είναι ανεκτά, δημιουργείται χώρος για την κανονικοποίηση του αναθεωρητισμού.

Η Αθήνα θα πρέπει να δει την κατάσταση που διαμορφώνεται με μεγαλύτερη καθαρότητα. Η προστασία των πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων είναι θεμιτή. Η πολιτική εργαλειοποίηση, όμως, ταυτοτήτων που γίνεται με όχημα τον σεβασμό των ιδιαίτερων πολιτιστικών στοιχείων δεν είναι, και πρέπει να μας ανησυχεί.

Δεν μπορεί να παρακολουθούμε αδρανείς την αναγνώριση νέων «εθνικών μειονοτήτων» στα Βαλκάνια, όταν αυτές αφορούν πληθυσμούς που ιστορικά, πολιτισμικά και εθνικά ανήκουν στον ελληνικό κορμό. Ούτε μπορεί να μένουμε αδιάφοροι απέναντι σε ένα πολιτικό παιχνίδι που, με πρόσχημα την ελεύθερη πολιτιστική έκφραση και την προστασία της παράδοσης, παράγει τετελεσμένα.

Η απάντηση δεν είναι ούτε η υστερία ούτε η σιωπή. Είναι η σοβαρή διπλωματία, η συστηματική παρακολούθηση των εξελίξεων και η παρέμβαση όπου απαιτείται, η προσφυγή στα ευρωπαϊκά όργανα, η ανάδειξη –στην περίπτωση των Βλάχων– του ζητήματος στο πλαίσιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Αλβανίας και, κυρίως, η ενίσχυση της πολιτιστικής και εθνικής μας αυτοπεποίθησης. Διότι η ιστορία δείχνει ότι όταν αγνοούμε τέτοιες εξελίξεις, συνήθως τις συναντούμε ξανά, σε πολύ δυσμενέστερες συνθήκες.

(*) Ο Αντώνης Μπέζας είναι πρώην υφυπουργός και βουλευτής Θεσπρωτίας

Clashes between USA and Europe for the new Prime Minister of the Albanian government

SManalysis

Stavri Marko Journalist

Diplomatic circles in Tirana, but also with the support of the EU, are promoting Lea Ypi, a Pedagogue with academic direction of the Soros Foundation Society, to take the head of the next Albanian government, after the surrender of the corrupt government of Edi Rama.

But what will happen if this path has been taken for a long time, by the Washington DC, which has prepared its own head and staff in the next government of Tirana?

It is more than clear that the Western Balkans is a USA - EU investment, since the attack on Serbia by NATO, for the annexation of Kosovo in 1999, which was followed by the self-determination of the Albanians in Pristina in 2008 and which was accepted by a considerable, but not large, part of the UN states. With the Thessaloniki and Lisbon Summits, it was decided that the South-Western Balkans would be attached to the EU, of course with the conditions set, which cannot be realized in the EU standards.

As a result of recent years, also due to the War in Ukraine, the region is being seen more as an unfavorable springboard for the EU, than for separatist movements or various conflicts, so much so that the situation forced the American Congress, with the signature of President Trump, to fully draw the attention of the USA, to take under control the alarming situation of organized crime, drug trafficking and especially the gigantic corruption that has involved several countries such as Albania, North Macedonia, Bosnia and Kosovo.

Seen in this light, at a time when the Albanian government has the most serious accusations made by the SPAK Special Prosecution Office, the USA has almost severed relations with the Albanian government and the current Prime Minister Edi Rama, for almost 9 months, ignoring the elections, but also due to pressure, as in a situation of political crisis in the country, he should have resigned months ago.

The corrupt circles in Tirana under the influence of European leaders linked to Soros, including the crouched, isolated and non-existent Opposition due to its leader Sali Berisha, declared Non Grata by the US State Department, have brought about an escalation of a secret agreement for the smooth passage of the crisis and the maintenance of a technical government proposed and voted in the Parliament controlled by them, but especially the 83 votes of the majority of Edi Rama.

Under a secret combination of Prime Minister Rama and opposition leader Berisha quickly elected, a month ago, by mobilizing together in parliament, even within a day, the People's Advocate, a person laureated by the Soros Foundation, and, with the same scheme, they seek to create the next Prime Minister, so that they "can have her protection"....

And precisely, in the culminating phase of the resistance to his resignation, Edi Rama activates his successor, a woman educated and prepared by the Soros Foundation, with the secret approval of the opposition, to lead a technical government, to still have power continuously, in Albania captured by Organized Crime at the state in all levels.

This is the reason why the USA, it seems, not only does not give up on its decisions, but seen through the prism of Western alliances, polls show that Albanians want to join the EU, but the country that guarantees their freedom is the USA. So in Tirana, we have a post-Venezuela situation, where the problem is not the departure of a prime minister along with the government, corrupt and linked to international trafficking, as has been published for months, but the future leadership, to carry out the reforms of the Trump administration.

A BILL To encourage increased trade and investment between the United States and the countries in the Western Balkans, and for other purposes.

And often in Tirana it is said dozens of times a day, when will Edi Rama be arrested and,,, who will be the next prime minister and when will he form the government?

Certainly a pertinent question discussed almost every day in media debates, inside and outside Albania, but the scenario of Edi Rama and the EU (Soros), has come like lightning for the new prime minister, to not give the Trump Administration time to act, even though FBI, DEA, etc. agents are coming and becoming more numerous at the SPAK Offices of Tirana. This is the reason why it is thought that the ultimatum for the resignation of the Rama government is knocking and the USA, as the guarantor of security and stability in the Region, is acting at the right time and moment.

US action in Venezuela sends mixed signals to Western Balkans

SManalysis

US action in Venezuela sends mixed signals to Western BalkansThe Ibar bridge in Mitrovica, northern Kosovo, a symbol of the division between its Albanian majority and Serb minority.

 / bne IntelliNews

By Clare Nuttall in Glasgow January 5, 2026

The US military operation that toppled Venezuela’s president Nicolás Maduro has been warmly welcomed by Washington’s closest allies in the Western Balkans, but it has also revived uneasy questions across the region about international law, borders and whether great powers are once again setting dangerous precedents that could echo closer to home.

While Kosovo and Albania, both close allies of the US, hailed US President Donald Trump’s decision to use force against what Washington calls a “narco-terrorist regime”, other Balkan governments have remained notably cautious. 

US forces launched air strikes on Caracas over the weekend and captured Maduro and his wife, accusing the Venezuelan leader of running a drug-trafficking network targeting the United States, an allegation he has denied.

The operation drew swift condemnation from France, Spain, Brazil, Russia, China and the European Commission, all of which said Washington had breached international law, and there were calls for an urgent meeting of the UN Security Council.

In the Western Balkans, however, Albania’s Foreign Minister Elisa Spiropali wrote in an X post that Tirana “unequivocally stands with the United States and @POTUS in their decisive actions against Venezuela’s narco-terrorist regime”. 

“As a steadfast U.S. ally and NATO member, Albania stands shoulder to shoulder with American leadership in the defense of democratic principles and global security,” she added. 

Kosovo’s President Vjosa Osmani was equally emphatic. “President Trump stood with the people of Venezuela and stood up to Maduro’s narco-state — protecting America and the rest of the world from cartels and organized crime. This is what strength and American leadership look like,” she wrote on X.

The strong backing from Pristina and Tirana reflects their close ties to Washington. Kosovo, whose independence from Serbia followed Nato’s 1999 intervention led by the United States, still sees Washington as its ultimate security guarantor.

Law, borders and bad precedents

The criticism levelled at Washington – that it broke international law by using force to seize a foreign head of state – has struck a nerve in a region where unresolved borders and frozen conflicts remain a constant risk: if the rules of international order are bent in one part of the world, they could unravel in another. 

In the past, Moscow has used Western recognition of Kosovo, which unilaterally declared independence from Serbia in 2008, to justify backing separatists in countries such as Georgia. 

The action in Venezuela follows ongoing US-led efforts to broker a peace deal between Russia and Ukraine, which some analysts fear could legitimise Moscow’s territorial gains and weaken the principle that borders cannot be changed by force.

Those fears were set out in a December 2024 recent report from the European Council on Foreign Relations (ECFR), which warned that a US-brokered Ukraine peace deal that rewards Russia with territory would have far-reaching consequences for the Western Balkans.

“A Russia-Ukraine peace deal that capitulates to Putin risks destabilising the Western Balkans, emboldening Serbian territorial claims and undermining EU credibility,” said the report, written by ECFR senior policy fellow Engjellushe Morina.

She argued that the outcome in Ukraine is a test case for how borders are treated across Europe. “America’s dismissal of international and customary law could trigger myriad unwanted repercussions for Europe’s eastern neighbourhood—in fragile states such as Georgia and Moldova, and in places where open political disputes still exist such as the Western Balkans,” she wrote. 

“Any settlement that legitimises Russia’s use of force to alter its borders would further destabilise Ukraine and have negative repercussions in the Western Balkans,” the paper added.

The Venezuelan episode adds to that anxiety: if Washington is seen to disregard international rules when it suits its interests, what message does that send to leaders elsewhere who may harbour territorial ambitions?

Countries still in the balance

Those stakes are clear in northern Kosovo, a Serb-majority area that has long been a flashpoint between Belgrade and Pristina. The European Union is trying to broker a normalisation of relations between the two, but progress has been slow and the area remains volatile, as shown by a deadly Serb paramilitary attack in the village of Banjska in September 2023.

Morina warned in the paper that if global norms are weakened, Serbia’s president, Aleksandar Vucic, could be tempted to test the limits. “If Russia “wins” in Ukraine, the Western Balkans will be in trouble. If Russia gains additional territory, Serbia may be emboldened to urge members of the international community that recognise northern Kosovo as part of Kosovo to instead view it as part of Serbia. Its strongman leader Aleksander Vucic might also push for Bosnia’s Republika Srpska region to become part of Serbia,” the ECFR report said.

Bosnia & Herzegovina offers another example of how quickly things can shift when external powers change tack. The country endured a turbulent 2025 as Republika Srpska, its Serb-dominated entity, challenged the authority of the central state, including over the judiciary and law enforcement. Republika Srpska’s then president Milorad Dodik temporarily defied a ruling removing him from office, creating a volatile political situation. 

In a sign of Washington’s evolving, more transactional approach, the Trump administration later lifted US sanctions on Dodik and his associates, saying the reversal of the separatist laws followed US-led efforts to defuse the crisis.

With US diplomacy active both in Ukraine and now dramatically in Venezuela, there are fresh questions over whether the rules of the game are being rewritten, and what that might mean for the Western Balkans.

Σύλληψη Μαδούρο, Βούτσιτς εναντίον ΗΠΑ: Το Διεθνές Δίκαιο έχει παραβιαστεί

SManalysis

Σύλληψη Μαδούρο, Βούτσιτς εναντίον ΗΠΑ: Το Ψήφισμα 12 44 του Κοσσυφοπεδίου έχει καταρρεύσει, η απειλή για την ασφάλεια της Σερβίας είναι η Πρίστινα, τα Τίρανα, το Ζάγκρεμπ...

Μια ιδιαίτερη απειλή για την ασφάλεια της Σερβίας είναι η νεοσύστατη συμμαχία ή ένωση Πρίστινα, Τιράνων και Ζάγκρεμπ», δήλωσε ο Βούτσιτς.

«Η παγκόσμια τάξη έχει καταρρεύσει!». Αυτό δήλωσε ο Πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς μετά από επείγουσα συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, όπου συζήτησε με τους επικριτές μας την αμερικανική επιχείρηση σύλληψης του φίλου του στη Βενεζουέλα, Νικολάς Μαδούρο.

«Μετά τις ενέργειες στη Βενεζουέλα, είναι απολύτως σαφές ότι η διεθνής δημόσια τάξη και ο Χάρτης του ΟΗΕ δεν εφαρμόζονται», τόνισε ο Πρόεδρος της Σερβίας, προσθέτοντας ότι το δίκαιο της βίας και το δίκαιο του ισχυρότερου κυριαρχούν στον κόσμο. «Βλέπετε λοιπόν ότι δεν υπάρχουν αρχές.

Γι' αυτό ανησυχούμε ιδιαίτερα για τον περαιτέρω εξοπλισμό της Πρίστινα, κατά παράβαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του Ψηφίσματος 1244, το οποίο έχει ανασταλεί de facto, αλλά όχι de jure, από μεγάλες δυνάμεις, όπως η Τουρκία. Εξοπλίζουν γρήγορα την Πρίστινα.

Διεθνές δίκαιο δεν υπάρχει

«Στη σημερινή συνάντηση, συζητήσαμε τρία θέματα. Το ένα ήταν η περιφερειακή στρατιωτική και πολιτική ασφάλεια, με αναφορά στην κατάσταση στην Ευρώπη και τον κόσμο. Το δεύτερο θέμα ήταν η ενεργειακή ασφάλεια της Σερβίας, ενώ το τρίτο ήταν η αμερικανική δράση στη Βενεζουέλα. Υιοθετήσαμε σχετικά συμπεράσματα — μερικά από τα οποία θα μοιραστώ μαζί σας, μερικά όχι.

Γνωρίζουμε την πολυπλοκότητα της θέσης που έχει η χώρα μας σε αυτήν την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και, φυσικά, αυτή η πολυπλοκότητα θα επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο δεδομένου του γεγονότος ότι η παλιά παγκόσμια τάξη καταρρέει και ότι οι κανόνες δεν εφαρμόζονται πλέον. Δημόσιο διεθνές δίκαιο δεν υπάρχει. η τάξη του ΟΗΕ υπάρχει μόνο στα χαρτιά. Ως μικρή χώρα, μας μένει να την υπερασπιστούμε, αλλά πρέπει να καταλάβουμε ξεκάθαρα — μετά τη δράση στη Βενεζουέλα, αυτό είναι ήδη απολύτως σαφές — ότι ο Χάρτης του ΟΗΕ δεν λειτουργεί», δήλωσε ο Πρόεδρος.

Στον σημερινό κόσμο, πρόσθεσε, κυριαρχεί το δίκαιο της βίας και το δίκαιο του ισχυρότερου και όποιος είναι ισχυρότερος καταπιέζει τον ασθενέστερο.

«Αυτή είναι η μόνη αρχή της σύγχρονης πολιτικής που υπάρχει στον κόσμο σήμερα. Ήταν αρκετό να δούμε πώς αντέδρασαν οι εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών θεσμών και χωρών σε ό,τι συνέβη στη Βενεζουέλα. Έχουν τα δικά τους μικρά συμφέροντα, αλλά δεν τολμούν να πουν τι πραγματικά σκέφτονται, επειδή δεν ξέρουν τι θα συμβεί στη Γροιλανδία.

Αυτό που μας ανησυχεί ιδιαίτερα είναι ο συνεχιζόμενος εξοπλισμός της Πρίστινα, καθώς και η συμμαχία της με την Κροατία και την Αλβανία. Σχεδιάζουν την ανάπτυξη πιο σύνθετων συστημάτων και θέλω να πω ότι η Σερβία παρακολουθεί στενά αυτή τη διαδικασία. Δεν την παρακολουθούμε μόνο - προετοιμαζόμαστε να αμυνθούμε από εκείνους που εκφράζουν ανοιχτά απειλές κατά της χώρας μας.

Πιστεύουμε ότι η δύναμή μας θα είναι ένας επαρκής αποτρεπτικός παράγοντας και ότι θα επιτύχουμε τον πρωταρχικό μας στόχο, που είναι η διατήρηση της ειρήνης στη Σερβία», δήλωσε ο Βούτσιτς.

Ο πρόεδρος πρόσθεσε ότι η συζήτηση περιελάμβανε επίσης την περαιτέρω ενίσχυση των ειδικών δυνάμεων της Σερβίας.

«Θα έχουμε μια σημαντική ενίσχυση των στρατιωτικών μας δυνατοτήτων. Μέσα στον επόμενο ενάμιση χρόνο, θα διπλασιάσουμε τις στρατιωτικές μας δυνατότητες — όχι σε αριθμούς, αλλά σε ισχύ πυρός και σε όλα τα άλλα. Παρέχουμε κάποια από τα όπλα στο εσωτερικό, κάποια στο εξωτερικό. Αυτός είναι ο μόνος σίγουρος τρόπος για να προστατεύσουμε τη χώρα μας στο μέλλον και το μόνο πραγματικό αποτρεπτικό μέσο.

Είδατε τι συνέβη στη Βενεζουέλα — μπορούμε να βασιστούμε μόνο στους εαυτούς μας. Και αν κάποιος στην περιοχή κινηθεί εναντίον μας, κανείς δεν θα μας βοηθήσει εκτός από εμάς τους ίδιους. Η Αμερική δεν θα μας επιτεθεί. Αυτοί στην περιοχή δεν το έκαναν αυτό ως παιχνίδι — ενήργησαν με εντολές κάποιου άλλου», είπε. TEMA